Η λοίμωξη από το μικρόβιο Helicobacter pylori είναι η πιο κοινή αιτία χρόνιας γαστρίτιδας.

Η γαστρίτιδα χωρίζεται σε γαστρίτιδα Α: αυτοάνοσης αιτιολογίας, γαστρίτιδα Β: βακτηριακής αιτιολογίας από ελικοβακτηρίδιο, γαστρίτιδα C: λόγω χημικών ουσιών (chemicals), κυρίως φαρμάκων αλλά και στρες.

Η εμφάνιση έλκους στομάχου ή δωδεκαδακτύλου με ακολούθως βαρύτερες επιπλοκές όπως αιμορραγία ή διάτρηση είναι η συχνότερη επιπλοκή μιας χρόνιας λοίμωξης. Περίπου το 10% των ατόμων με ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού θα αναπτύξουν έλκος. Ο καρκίνος του στομάχου και το λέμφωμα στομάχου (MALT) αποτελούν επίσης πιθανές επιπλοκές αλλά αρκετά πιο σπάνιες.

Αξίζει εδώ να σημειωθεί πως οι επιπλοκές του ελικοβακτηριδίου μπορούν να αποφευχθούν με την έγκαιρη διάγνωση και εκρίζωση του. Ιδιαιτέρως το MALT λέμφωμα υποστρέφει σε ένα μεγάλο ποσοστό (έως και 70-80%) μετά από επιτυχή εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου.

Οι άνθρωποι συχνά παθαίνουν λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού κατά την παιδική τους ηλικία, κυρίως από τη μητέρα.

Συμπτώματα

Τα περισσότερα άτομα με λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο δεν θα έχουν ποτέ ούτε συμπτώματα ούτε και γαστροδωδεκαδακτυλικές αλλοιώσεις. Οι παράγοντες που κάνουν κάποιους ασθενείς πιο ευάλωτους από άλλους δεν είναι σαφείς.

Όταν εμφανίζονται όμως συμπτώματα, αυτά συνήθως σχετίζονται με γαστρίτιδα ή πεπτικό έλκος και μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Πόνο ή καύσος  στομάχου, που μπορεί να είναι χειρότερο όταν το στομάχι είναι άδειο
  • Δυσπεψία
  • Ναυτία
  • Απώλεια όρεξης
  • Συχνό ρέψιμο
  • Φούσκωμα
  • Απώλεια βάρους

Παράγοντες κινδύνου

Οι άνθρωποι συχνά παθαίνουν λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού κατά την παιδική τους ηλικία, κυρίως από τη μητέρα. Οι παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τις συνθήκες διαβίωσης στην παιδική ηλικία, όπως ο συνωστισμός (η διαμονή σε ένα σπίτι με πολλά άλλα άτομα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μόλυνσης) και η μη αξιόπιστη παροχή καθαρού τρεχούμενου νερού.

Πότε να σκεφτώ πιθανή λοίμωξη από ελικοβακτήριο χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα;

Αυξημένος επιπολασμός ελικοβακτηριδίου παρατηρείται και καλό είναι να ελέγχεται ακόμη και επί ελλείψεως συμπτωμάτων σε:

  • μακροχρόνια χρήση ασπιρίνης και μη στεροειδών, αντιφλεγμονωδών φαρμάκων
  • ιδιοπαθή θρομβοπενική πορφύρα
  • χρόνια έλλειψη βιταμίνης Β12
  • σιδηροπενική αναιμία αγνώστου αιτιολογίας
  • ημικρανία
  • άσθμα, ατοπία, αλλεργική δερματίτιδα
  • παχυσαρκία, ευερέθιστο έντερο

Θεραπεία

Οι λοιμώξεις από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού συνήθως αντιμετωπίζονται με τουλάχιστον δύο διαφορετικά αντιβιοτικά ταυτόχρονα. Αυτό βοηθά στην πρόληψη ανάπτυξης αντοχής σε ένα συγκεκριμένο αντιβιοτικό. Ο συνηθέστερος συνδυασμος είναι η αμοξικιλλίνη με κλαριθρομυκίνη σε πρώτη γραμμή, σε περίπτωση αποτυχίας εκρίζωσης χορηγείται κινολόνη και ριφαμπουτινη σε δεύτερη και τρίτη γραμμή. Επί αλλεργίας σε πενικιλλίνη ενδείκνυται ο συνδυασμός  τετρακυκλινης με μετρονιδαζόλη.

Μετά το τέλος της θεραπείας συνίσταται επανέλεγχος σε 4-6 βδομάδες με εξέταση αντιγόνου του ελικοβακτηριδίου στα κόπρανα. Προς αποφυγή λανθασμένων αποτελεσμάτων πρέπει να αποφεύγεται η λήψη αντιβιοτικών σε ολο το μεσοδιάστημα καθώς και γαστροπροστασίας (PPΙ) τις 14 τελευταιες μέρες.

Η θεραπεία περιλαμβάνει εκτός από τα αντιβιοτικά με στόχο την εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου και φάρμακα που βοηθούν στη βελτίωση της γαστρίτιδας και των συμπτωμάτων αυτής, όπως:

Αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPIs). Αυτά τα φάρμακα εμποδίζουν την παραγωγή οξέος στο στομάχι. Μερικά παραδείγματα αναστολέων αντλίας πρωτονίων (PPIs) είναι η ομεπραζόλη (Losec), η εσομεπραζόλη (Nexium), η ραμπεπραζόλη (Pariet) και η παντοπραζόλη (Pantium).

Υποσαλικυλικό βισμούθιο. Πιο κοινώς γνωστό με την εμπορική ονομασία Pepto-Bismol, αυτό το φάρμακο δρα επικαλύπτοντας το έλκος και προστατεύοντάς το από το οξύ του στομάχου. Δυστυχώς παρά την αποτελεσματικότητά του, δεν χαίρει ευρείας διαθεσιμότητας στην Ελλάδα.

Αναστολείς ισταμίνης (H-2). Αυτά τα φάρμακα εμποδίζουν μια ουσία που ονομάζεται ισταμίνη, η οποία ενεργοποιεί την παραγωγή οξέος. Ένα παράδειγμα είναι η σιμετιδίνη (Tagamet).

Μαστίχα Χίου: βοηθάει διαβητικούς, πάσχοντες από χοληστερίνη, στομαχόπονο, καούρες / ενοχλήσεις στο στομάχι, έλκος στομάχου, έλκος δωδεκαδακτύλου. Αυξάνει την φυσική άμυνα του οργανισμού και καταπραΰνει τον πόνο του στομάχου.Η κατάποση είτε σκόνης είτε μικρών κομματιών μαστίχας αποφέρει το ίδιο ευεργετικό αποτέλεσμα.